Yazım Kuralları
Yazım kuralları, sözcüklerin ve eklerin doğru biçimde yazılmasını düzenler. KPSS'de neredeyse her yıl en az bir soru gelir ve sorular çoğunlukla aynı birkaç başlıkta yoğunlaşır. Kuralların mantığını kavrarsan istisnaları da daha kolay aklında tutarsın.
Büyük Harflerin Kullanımı
Cümle başları ve özel adlar büyük harfle başlar. Özel ad olup olmadığından emin değilsen sözcüğün belirli bir varlığı mı yoksa tür adını mı karşıladığına bak.
- Kişi, yer, kurum, millet, din ve kitap adları büyük harfle başlar
- Yön adları yalnızca özel ad olduğunda büyük yazılır: 'Doğu Anadolu' ama 'evin doğusu'
- Gezegen adları terim olarak kullanıldığında büyük yazılır: Dünya, Güneş
- Unvanlar addan sonra gelse de büyük yazılır: Ahmet Bey, Doktor Ayşe Hanım
'de' ve 'ki' Yazımı
Bu iki sözcük hem ek hem bağlaç olabildiği için soruların vazgeçilmezidir. Bağlaç olanlar ayrı, ek olanlar bitişik yazılır. Ayrımı yapmak için sözcüğü cümleden çıkarma yöntemini kullan.
- 'de' bağlacı ayrı yazılır ve çıkarıldığında cümle anlamını korur: 'Ben de geldim.'
- Bulunma durumu eki -de bitişik yazılır ve çıkarılamaz: 'Evde kimse yok.'
- 'ki' bağlacı ayrı yazılır: 'Duydum ki gelmişsin.'
- İlgi ve aitlik eki -ki bitişik yazılır: 'sabahki toplantı', 'benimki'
- Kalıplaşmış olanlar bitişiktir: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, oysaki, sanki
Soru Eki 'mi' ve Ek Fiil
Soru eki her zaman ayrı yazılır ama kendinden önceki sözcüğe ünlü uyumu bakımından uyar. Kendisinden sonra gelen ekler ise soru ekine bitişik yazılır.
- Doğru yazım: 'Geldi mi?', 'Güzel mi?', 'Okuyor musun?'
- Pekiştirme görevinde de ayrı yazılır: 'güzel mi güzel'
- Ek fiil ayrı ya da bitişik yazılabilir: 'güzeldi' / 'güzel idi'
- Ünlüyle biten sözcüklerde ek fiil kaynaştırma alır: 'hastaydı'
Kesme İşareti ve Birleşik Sözcükler
Kesme işareti özel adlara gelen çekim eklerini ayırmak için kullanılır. Birleşik sözcüklerde ise ses düşmesi ya da anlam kayması olup olmadığına bakarsın.
- Özel ada gelen çekim eki kesmeyle ayrılır: 'Ankara'ya', 'Ahmet'in'
- Yapım eki ve ondan sonraki ekler ayrılmaz: 'Türkçeyi', 'Aydınlı', 'Avrupalılaşmak'
- Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz
- Ses düşmesi olan birleşikler bitişiktir: kahvaltı, cumartesi, kaynana
- Yardımcı fiille kurulan birleşiklerde ses olayı varsa bitişik yazılır: kaybolmak, affetmek, hissetmek
Sınavda dikkat
- 'de' ayrımında en güvenli yöntem sözcüğü cümleden çıkarmaktır; cümle bozuluyorsa ektir.
- 'ki' bağlacını sınamak için yerine 'öyle ki' ya da 'şu ki' getirmeyi dene.
- Sayılar metin içinde yazıyla, senet ve çek gibi belgelerde bitişik yazılır.
- Bağlaç olan 'ile' ayrı yazılır, ek olan '-le' bitişiktir: 'Ali ile Veli' ama 'kalemle yazdı'.
Bu konudan neler sorulur?
- Bu konudan en çok şu tip sorulur: Hangi cümlede yazım yanlışı bulunduğu istenir.
- 'de', 'ki' ve 'mi' yazımına dayanan tek odaklı sorular gelir.
- Kesme işaretinin gereksiz ya da eksik kullanıldığı seçenek sorulur.
Şimdi bu konudan soru çöz
Okumak yarısı; asıl öğrenme soru çözerken oluyor. Yanlışların otomatik olarak çalışma defterine düşer ve doğru zamanlarda tekrar karşına çıkar.