Paragrafta Başlık

Başlık, parçanın içeriğini en kısa ve kapsayıcı biçimde adlandıran sözdür. İyi bir başlık parçanın tamamını içine alır, parçanın dışına çıkmaz ve dikkat çeker. Konu ve ana düşünceyle doğrudan bağlantılıdır.

İyi Başlığın Ölçütleri

Başlık sorularında iki ölçüt belirleyicidir: kapsayıcılık ve sınırlılık. Başlık parçanın bütününü karşılamalı, aynı zamanda parçada olmayan bir alana yayılmamalıdır.

• Kapsayıcı olmalı: parçanın her bölümüyle ilişkili olmalı.
• Sınırlı olmalı: parçanın söylemediğini vaat etmemeli.
• Kısa ve çarpıcı olmalı; genellikle bir sözcük grubudur.
• Parçanın bakış açısını yansıtmalı.

Başlık Bulma Adımları

Başlığı doğrudan seçeneklerden aramak yerine önce parçayı kendi cümlelerinle özetle. Bu alışkanlık, çeldiricilerin etkisini büyük ölçüde azaltır.

• Önce konuyu, sonra ana düşünceyi belirle.
• Kapsam ölçütüyle çok geniş ve çok dar seçenekleri ele.
• Kalan seçeneği parçanın ilk ve son cümlesiyle sına.

Çeldiriciler

Başlık sorularında çeldiriciler genellikle parçanın ilgi çekici bir ayrıntısından üretilir. Ayrıntı ne kadar çarpıcı olursa olsun, parçanın bütününü karşılamıyorsa başlık olamaz.

• Parçadaki bir örnekten üretilmiş dar başlıklar.
• Konuyu doğru veren ama yazarın tutumunu yansıtmayan başlıklar.
• Parçada geçen dikkat çekici bir sözcüğü içeren ama içerikle bağı zayıf başlıklar.

Başlık Biçimleri

Başlıklar farklı biçimlerde kurulabilir; bu biçimi tanımak seçenekleri değerlendirmeni hızlandırır. Sınavda karşına çıkan başlıklar çoğunlukla ad ya da sıfat tamlaması biçimindedir, bazen soru cümlesi olarak da verilir.

• Ad tamlaması biçiminde başlıklar: “Okumanın Gücü” gibi.
• Sıfat tamlaması biçiminde başlıklar: “Unutulmuş Bir Sanat” gibi.
• Soru biçimindeki başlıklar parçanın tartıştığı sorunu doğrudan yansıtır.
• Biçim ne olursa olsun ölçüt aynıdır: kapsayıcılık ve sınırlılık.