Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi
Bu konu, İkinci Dünya Savaşı'ndan bugüne uzanan dönemde Türkiye'nin ve dünyanın değişimini kapsar. Soğuk Savaş, çok partili hayat ve küreselleşme başlıkları öne çıkar. Sen olayları neden-sonuç zinciriyle takip edersen tarihleri kolay hatırlarsın.
İkinci Dünya Savaşı ve Türkiye
Türkiye savaşın büyük bölümünde tarafsız kaldı ve fiilen çatışmaya girmedi. Buna rağmen savaş ekonomisi halkı zorladı.
- 1939-1945: savaş yılları, İsmet İnönü'nün cumhurbaşkanlığı
- Millî Korunma Kanunu ve Varlık Vergisi gibi savaş dönemi uygulamaları
- Köy Enstitülerinin kurulması (1940)
- 1945'te Birleşmiş Milletler'in kurucu üyeleri arasında yer alınması
Soğuk Savaş ve Batı ile bütünleşme
Savaş sonrasında dünya iki kutba ayrıldı. Sovyet talepleri karşısında Türkiye Batı blokuna yaklaştı.
- Truman Doktrini ve Marshall Planı yardımları
- Kore Savaşı'na asker gönderilmesi
- NATO üyeliği (1952)
- Avrupa Ekonomik Topluluğu ile Ankara Anlaşması (1963)
Çok partili hayat ve iç gelişmeler
1945 sonrasında çok partili düzene geçildi ve iktidar seçimle el değiştirdi. Sonraki yıllarda siyasi istikrarsızlık dönemleri yaşandı.
- Demokrat Parti'nin kurulması (1946) ve 1950 seçimlerinde iktidara gelmesi
- 27 Mayıs 1960, 12 Mart 1971 ve 12 Eylül 1980 askerî müdahaleleri
- 1961 ve 1982 anayasalarının hazırlanması
Kıbrıs ve yakın dönem
Kıbrıs, Türk dış politikasının en uzun süreli başlıklarından biridir. 1990'lardan sonra ise Türkiye'nin ilişki ağı genişledi.
- Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulması (1960) ve 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı
- Sovyetler Birliği'nin dağılması (1991) ve bağımsız Türk cumhuriyetlerinin ortaya çıkışı
- Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı'nın kurulması (1992)
- Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği (1995) ve adaylık statüsü (1999)
Sınavda dikkat
- Türkiye İkinci Dünya Savaşı'na fiilen katılmadı; savaşın sonunda sembolik olarak taraf oldu.
- NATO üyeliğinin en önemli gerekçesi Sovyet tehdidi ve Kore'ye asker gönderilmesidir.
- 1950 seçimi, iktidarın ilk kez seçimle değiştiği seçim olarak sorulur.
- Bağımsız Türk cumhuriyetleri 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla ortaya çıkmıştır.
Bu konudan neler sorulur?
- Bu konudan en çok şu tip sorulur: Türkiye'nin Batı blokuna yönelmesinin nedenleri nelerdir?
- Soğuk Savaş kavramları ile Türkiye'deki gelişmelerin eşleştirilmesi sorulur.
- Çok partili hayata geçiş sürecinin aşamaları sorulur.
- Kıbrıs sorununun dönüm noktaları ve tarihleri sorulur.
Şimdi bu konudan soru çöz
Okumak yarısı; asıl öğrenme soru çözerken oluyor. Yanlışların otomatik olarak çalışma defterine düşer ve doğru zamanlarda tekrar karşına çıkar.