Karışım Problemleri

Karışım problemleri, içinde belli oranda bir madde bulunan sıvı ya da katı karışımlarla ilgilidir. Çözümün anahtarı yüzdelerle değil, saf madde miktarıyla çalışmaktır. Miktarları yazdığında soru basit bir toplama işlemine dönüşür.

Saf Madde Miktarı

Karışımın toplam kütlesi ile içindeki etkin maddenin miktarını ayrı ayrı takip et. Oranlar toplanmaz ama miktarlar toplanır; bu yüzden her zaman miktara çevir.

• Saf madde miktarı = karışım miktarı x oran.
• 200 gramlık karışımın yüzde 15 i tuz ise tuz miktarı 30 gramdır.
• Oran = saf madde miktarı / toplam karışım miktarı.
• Karışım tablosunda toplam, saf madde ve oran sütunlarını ayrı tut.

İki Karışımı Birleştirmek

Farklı oranlardaki iki karışım birleştirildiğinde yeni oran, saf maddelerin toplamının toplam miktara bölünmesiyle bulunur. Yeni oran daima iki oranın arasında kalır.

• Yeni oran = (m1 x o1 + m2 x o2) / (m1 + m2).
• Yeni oran, küçük oranla büyük oranın arasında olmak zorundadır.
• Miktarlar eşitse yeni oran iki oranın tam ortasıdır.
• Sonuç aralık dışına çıkıyorsa işlemde hata var demektir.

Su Ekleme ve Buharlaştırma

Karışıma saf su eklendiğinde ya da sudan bir kısmı buharlaştığında içindeki çözünen madde miktarı hiç değişmez. Değişen sadece toplam miktardır ve dolayısıyla orandır.

• Su eklenince tuz miktarı sabit, toplam artar, oran düşer.
• Su buharlaşınca tuz miktarı sabit, toplam azalır, oran yükselir.
• Denklemi sabit kalan madde üzerinden kur.
• Karışıma aynı maddeden eklenirse hem madde hem toplam artar; bu farklı bir durumdur.

Alaşım ve Maliyet Karışımları

Aynı mantık metallerin karıştırıldığı alaşım sorularında ve farklı fiyatlı ürünlerin harmanlandığı maliyet sorularında da geçerlidir. Sadece oran yerine fiyat ya da metal miktarı geçer.

• Ortalama fiyat = toplam tutar / toplam miktar.
• Alaşımda her metalin miktarını ayrı hesapla, sonra topla.
• Fiyat karışımlarında da sonuç iki fiyatın arasında kalır.