Birinci Dereceden Denklemler
Birinci dereceden denklemler, bilinmeyenin üssünün 1 olduğu eşitliklerdir. Sınavda hem doğrudan hem de sözel problemlerin çözüm aracı olarak karşına çıkar; bu yüzden kurma becerisi çözme becerisi kadar önemlidir.
Tanım ve Çözüm
ax + b = 0 biçimindeki bir denklemde a sıfırdan farklı olmak üzere tek bir çözüm bulunur. Çözüm, bilinmeyeni yalnız bırakma mantığıyla elde edilir.
- ax + b = 0 denkleminin çözümü x = -b/a'dır.
- a sıfır, b sıfırdan farklı ise denklemin çözümü yoktur.
- a ve b'nin ikisi de sıfırsa her sayı çözümdür.
- Eşitliğin bir tarafına yapılan işlem diğer tarafa da yapılır.
Çözüm Adımları
Karmaşık görünen denklemler birkaç düzenli adımla sadeleşir. Parantezleri açmak ve paydalardan kurtulmak neredeyse her soruda ilk iki adımdır.
- Varsa parantezleri dağıtma özelliğiyle aç.
- Paydalar varsa tüm denklemi paydaların EKOK'u ile çarp.
- Bilinmeyenli terimleri bir tarafta, sabitleri diğer tarafta topla.
- Bulduğun değeri denklemde yerine koyarak kontrol et.
İki Bilinmeyenli Denklem Sistemleri
İki bilinmeyen için iki bağımsız denklem gerekir. Sınavda en çok kullanılan iki yöntem yok etme ve yerine koymadır.
- Yok etme yönteminde bir bilinmeyenin katsayıları eşitlenip denklemler taraf tarafa toplanır veya çıkarılır.
- Yerine koyma yönteminde bir denklemden bilinmeyen çekilip diğerinde yerine yazılır.
- Katsayılar orantılı ve sabitler orantısızsa sistemin çözümü yoktur.
- Bütün katsayılar ve sabitler orantılıysa sonsuz çözüm vardır.
Denklem Kurma
Sözel problemlerde bilinmeyeni doğru seçmek çözümün yarısıdır. Genellikle diğer büyüklüklerin kendisiyle ifade edilebildiği büyüklüğe x demek en pratiğidir.
- Bir sayının fazlası toplama, eksiği çıkarma ile ifade edilir.
- Bir sayının katı çarpma, bir sayının bir kesri kesirle çarpma demektir.
- Yaş, para ve iş problemlerinin tamamı bu denklem kurma mantığına dayanır.
Sınavda dikkat
- Paydayı sıfır yapan değerler çözüm olamaz; kesirli denklemlerde bunu baştan not et.
- Denklemi çözdükten sonra bulduğun değeri yerine koyup kontrol etmek birkaç saniye alır, hatayı ise tamamen önler.
- Sözel problemlerde soruda istenen büyüklüğü altını çizerek işaretle; x'i bulup soruyu yanlış yanıtlamak en yaygın hatadır.
Bu konudan neler sorulur?
- Bu konudan en çok şu tip sorulur: paydalı bir denklemin çözüm kümesinin bulunması.
- İki bilinmeyenli denklem sisteminde bilinmeyenlerin toplamının veya farkının sorulması.
- Denklemin çözümünün olmaması veya sonsuz çözümü olması için parametrenin değeri.
- Sözel olarak verilen bir durumdan denklem kurularak sayının bulunması.
Şimdi bu konudan soru çöz
Okumak yarısı; asıl öğrenme soru çözerken oluyor. Yanlışların otomatik olarak çalışma defterine düşer ve doğru zamanlarda tekrar karşına çıkar.