Tarım ve Hayvancılık
Türkiye iklim çeşitliliği sayesinde çok sayıda ürün yetiştirebilen bir ülkedir. Tarımı sınırlayan asıl etken engebe ve sulama yetersizliğidir. Sınavda ürünlerin yetişme koşulları ile yetiştirildiği yöreler arasındaki bağ sorulur.
Tarımı Etkileyen Koşullar
Tarımsal üretim doğal ve beşerî koşulların birlikte etkisiyle şekillenir. Verimi artıran beşerî koşullar, doğal sınırların bir kısmını ortadan kaldırabilir.
- Doğal koşullar: iklim, toprak, yer şekilleri ve su kaynakları.
- Beşerî koşullar: sulama, gübre, kaliteli tohum, makine kullanımı ve pazarlama.
- Nadas, yağışın az olduğu yerlerde toprağın nem biriktirmesi için uygulanır.
- Sulama yaygınlaştıkça nadas alanları daralır, ürün deseni çeşitlenir.
Öne Çıkan Ürünler
Her ürünün belirleyici bir iklim isteği vardır. Bu isteği bilirsen ürünün hangi yörede yetiştiğini ezberlemeden bulursun.
- Buğday ve arpa: kurakçıl tahıllardır, İç Anadolu'da geniş alan kaplar.
- Çay ve fındık: bol yağış ister, Karadeniz kıyı kuşağında yetişir.
- Zeytin, incir ve turunçgiller: kışı ılık geçen Akdeniz ve Ege kıyılarında yetişir.
- Pamuk: yetişme döneminde sıcaklık, olgunlaşma döneminde kuraklık ister; Çukurova, Ege ve Güneydoğu'da üretilir.
- Şeker pancarı ve ayçiçeği: iç kesimlerde ve Trakya'da öne çıkar.
Hayvancılık
Hayvancılığın türü, doğal bitki örtüsüne ve otlak kalitesine bağlıdır. Bozkırlar küçükbaşı, çayırlar büyükbaşı destekler.
- Küçükbaş hayvancılık: bozkırların yaygın olduğu İç ve Doğu Anadolu'da gelişmiştir.
- Büyükbaş hayvancılık: çayırların ve yem bitkilerinin bulunduğu yörelerde öne çıkar.
- Kümes hayvancılığı: tüketim merkezlerine ve pazara yakın alanlarda yoğunlaşır.
- Arıcılık bitki çeşitliliğine, balıkçılık ise kıyı ve deniz koşullarına bağlıdır.
Sınavda dikkat
- Bir ürünün tarımının yapılması ile ekonomik değerinin yüksek olması farklı şeylerdir; soru hangisini soruyor dikkat et.
- Sera tarımı iklimin sınırlayıcı etkisini azaltır; kıyı Akdeniz'de yaygındır.
- Nadasın azalması sulamanın arttığının en güçlü göstergesidir.
Bu konudan neler sorulur?
- Bu konudan en çok şu tip sorulur: ürünün iklim isteğinden yetiştiği yöreyi bulma.
- Tarımsal verimi artıran beşerî etkenlerin sonuçları sorulur.
- Hayvancılık türü ile doğal bitki örtüsü arasındaki ilişki sınanır.
Şimdi bu konudan soru çöz
Okumak yarısı; asıl öğrenme soru çözerken oluyor. Yanlışların otomatik olarak çalışma defterine düşer ve doğru zamanlarda tekrar karşına çıkar.